Klášter Bozogrobców - Bożogrobcy z Czech.

dějiny křesťanství, Bible, misie, mnišství a jeho řády, kláštery, svatí, inkvisice, protestantismus
User avatar
Micza
Měšťan
Posts: 20
Joined: 12 Jul 2008 08:33
Location: POZNAŃ - Łazarz

Klášter Bozogrobców - Bożogrobcy z Czech.

Unread post by Micza »

Kościół pw. Jana Chrzciciela w Gnieździe.
-----------------------------------------

Kościół ten jest najcenniejszym i najlepiej zachowanym po gotyckiej Archikatedrze Gnieźnień-
skiej zabytkiem architektury sakralnej. Malowniczo położony na dawnym wzgórzu krzyżackim został
wzniesiony przez zakon Bożogrobców, sprowadzonych do Gniezna z Miechowa. Paweł JASIENICA w swej
książce "Polska Piastów" wspomina, iż Bożogrobcy z Miechowa byli filarem czeskich rządów
w Polsce.

Image

w Gnieździe prawdopodobnie został zbudowany po spostoszeniu miasta przez krzyżaków
w 1331 roku.
Jest budowlą jednonawową, wydłużoną, gotycką, murowaną z cegły w układzie polskim z węższym
prezbiterium. PREZBITERIUM, skierowane na wschód, jest nieco starsze od nawy, poł. 14 wieku,
posiada dwa przęsła sklepienne krzyżowe, z tych ostatnie 5-polowe. Na przecięciu żeber w każdym
przęśle znajduje się okrągły, płasko rzeźbiony zwornik, jeden z gładką tarczą herbową, drugi
z podwójnym krzyżem (godło Bożogrobców).

Image

W przęśle bliższym nawy, na przeciwległych ścianach,
znajduję się półkoliste wnęki, rozczłonkowane trzema ostrołukowymi arkadami (przeznaczonymi na
siedzenia dla zakonników. W drugim przęśle (w ścianie południowej) jest wnęka z obramieniem,
zasklepionym ostrym łukiem, a naprzeciw (w ścianie północnej) w nowej oprawie z kamienia nisza
na tabernakulum.
MALOWIDŁA ŚCIENNE w prezbiterium budzą zachwyt wśród znawców rysunku i tematów gotyckich
w Polsce.

Image

Freski z drugiej połowy 14 wieku zostały wykonane na cienkim pobiale wapiennym
techniką "al secco".

Image
Image

System malarski jest jednolity i opiera się na dokładnym wykorzystaniu
płaszczyzn, określonych architekturą poszczególnych ścian i sklepiennych pól, z zachowaniem
zasady symetrii w układzie. Freski nie zacierają architektury wnętrza, przeciwnie - podkreślają
wnętrze, jak również poprzez obrzeżenie wnęk i wykrojów okiennych geometrycznym rysunkiem,
zakrąglającym pola. Obowiązuje tu układ strefowy. Ściany są zdobione. W dwóch miejscach
rozmieszczone są sceny z życia Chrystusa, Matki Bożej, Św. Jana Chrzciciela i postacie
Świętych. Na ścianie łuku tęczowego Matka Miłosierdzia, ogarniająca połami płaszcza mieszkańców
miasta i Bożogrobców oraz Św. Krzysztof.

Image
Image

Na polach sklepiennych na tle gładkim, obrzeżonym
żółtymi pasami obiegającymi wzdłóż żeber, znajdują się głowy o przesadzonej wielkości, osadzone
na popiersiach (18 głów królów i proroków Starego Testamentu).
Rzeźba w zwieńczeniu przypominająca ptaki karmiące na zamku krzyżackim w Malborku.
NAWA wzniesiona została w 2 połowie 14 wieku. Jej żebra, zworniki, wsporniki, obrzeża okienne
są wykonane ze sztucznego kamienia. Jest nieco wyższa i szersza aniżeli prezbiterium, cztero-
przęsłowa, od zachodu z czworoboczną wieżą, w której przyziemiu znajduje się zakrystia.
WIEŻA. W jej przyziemiu od północy okrągłe okienko z kamiennym czterolistnym przeźroczem. Na
pozostałych piętrach okna, ostrołuki. Hełm z blachy miedzianej - barokowy (1666),
z dwiema latarniami. Dachy dwuspadowe.
Przylegający do Kościoła KLASZTOR jest murowany z cegły, częściowo w układzie gotyckim, otynko-
wany. W bryle swojej gotycki, potem zbarokizowany, piętrowy i podpiwniczony. Na piętrze znajdu-
je się ganek łączący klasztor z Kościołem. Częściowa przebudowa klasztoru dokonała się pod
koniec 17 wieku.

Opracował ks. Kazimierz Kociński

Chtel bych znat jake czeskie knihy mate o rádì Bozegrobcov ?
Last edited by Micza on 12 May 2013 20:20, edited 2 times in total.
User avatar
Ježek
Král
Posts: 3677
Joined: 01 Nov 2005 19:01
Location: Železné Hory/Praha
Has thanked: 5 times
Been thanked: 3 times

Re: Klášter Bo¿ogrobców - Bo¿ogrobcy z Czech.

Unread post by Ježek »

Micza wrote:Chtel bych dovedet jake czeskie ksi¹zki imate o øádì Bozegrobcov ?
Jde o to, jestli øád, který postavil kostel v Hnìdznì je ten samý øád, jako je Øád køížovníkù s èervenou hvìzdou, jinak také Božehrobcù.
Nìco o to tady: http://fu-frl.hyperlink.cz/krizovnici.htm
Historia to relacja, większością kłamliwa, ze zdarzeń, większością nieistotnych, zdawana nam przez historyków, większością durniów.
Katerina
Královna
Posts: 1797
Joined: 29 Jan 2007 16:32
Location: Velvary
Been thanked: 1 time

Unread post by Katerina »

Díky za to, je to prostì nádhérnééé.
Biau seigneur, je vous prie chiérement et par la foi que vous me devés, que vous me menés si avant en bataille que je puisse férir un coup d´espée.
User avatar
duli
Paní
Posts: 299
Joined: 26 Sep 2008 21:00
Location: 1 km od Prahy

Unread post by duli »

Tedy fakt je to nádherné !!!!!! A zachovalé !!!!!
Ježku, nejsou s hvìzdou, jsou s køížem. Taky èerveným. Jedná se o nìco jiného.
viewtopic.php?p=32760#32760

Tak jsem založila nové téma a pøesunula tam.
Všechno je jinak.
Poznávej cesty Páně.
User avatar
duli
Paní
Posts: 299
Joined: 26 Sep 2008 21:00
Location: 1 km od Prahy

Unread post by duli »

Pro Poláky.
Našla jsem, že cca 1421 pøi dobytí ( nejspíš tìsnì pøed dobytím...) mìsta Turnova husity odvezli køížovníci všechny cennosti a knihy do NISY v Polsku. Sídlo v Praze taky dobyli husité, takže možné památky po øádu jsou v Polsku ?!
Všechno je jinak.
Poznávej cesty Páně.
User avatar
duli
Paní
Posts: 299
Joined: 26 Sep 2008 21:00
Location: 1 km od Prahy

Poláci pomozte prosím

Unread post by duli »

Všechno je jinak.
Poznávej cesty Páně.
User avatar
Ježek
Král
Posts: 3677
Joined: 01 Nov 2005 19:01
Location: Železné Hory/Praha
Has thanked: 5 times
Been thanked: 3 times

Re: Poláci pomozte prosím

Unread post by Ježek »

Název Božehrobci pochází od 2 podobných, ovšem rozdílných øádù. Oba vznikly v Jeruzalémì bìhem køížových výprav. první byl øádem kanovníkù - žijících podle regulí sv. Augustina a sloužil v Chrámu Božího hrobu, stanovíce tak kapitulu patriarchy jeruzalémského. Druhý byl svìtským øádem rytíøským k udržení bezpeènosti v Svaté zemi a k ochranì cestujících tam poutníkù. Kanovníci rychle získali formální strukturu a název Canonici Regulares Custodes Sanctissimi Sepulchri Hierosolymitani - kanovníci regulérní strážci svatého hrobu jeruzalémského. Rytíøský øád - Ordo Equestris mìl volnejší strukturu, v poèátcích pøipomínal spíš bratrstvo než skonsolidovaný a jednolitý øád. Prameny historické jsou na osvìtlení poèátkù øádu skoupé, ovšem na tolik jasné, aby se dali najít rytíøi ve službì Svatého Hrobu - in servitute Sancti Sepulchri. pøesnì ti Milites Sancti Sepulchri nebo taky Fratres Cruciferi Dominici Sepulchri Hierosolymitani jsou rytíøi Božehrobci, kteøí existují nepøetržitì v dnešním Øádu rytíøském Božího hrobu v Jeruzalémì - Ordo Equestris Sancti Sepulchri Hierosolymitani.

Hned po dobytí Jeruzaléma køižáky se zformovala skupina mnichù, která roku 1114 pøijala øeholi sv. Augustina. Historici pøijímají, že se skládala z osob duchovních i svìtských rytíøù. Duchovní, zvaní Canonici Regulares Custodes Sanctissimi Sepulchri Hierosolymitani používali èerné odìní, na kterém byl dvojitý patriarší køíž èervené barvy. Papežem byl potvrzen mezi roky 1122 - 1143. V Svaté zemi utvoøili kongregaci, která èítala 7 klášterù, zakládali vlastní i v Evropì. Prvním byl Miechów u Krakova. Po pádu jeruzalémského království se jejich hlavní sídlo nacházelo v italské Perugii. Skupina rytíøù nosila bíle odìní s èerveným pìtikøížem Godefroie de Bouillon èili køížem jeruzalémským, byla zvaná Fratres Cruciferi Dominici Sepulchri Hierosolymitani, vojensky sloužila v svatých místech. Èasem se stala oddìleným øádem. Zákon ztratil na významu po pádu Akkonu. V Evropì se obnovil v roce 1304, ale jeho organisace pøipomínala spíš bratstvo než øád. Do struktur rytíøského øádu se vrátil v druhé polovinì 19. století.

Zbytek toho textu je obecnì o situaci ve Svaté zemi. Jenže pak jsou ještì 4 strany o Božehrobcích ...
Historia to relacja, większością kłamliwa, ze zdarzeń, większością nieistotnych, zdawana nam przez historyków, większością durniów.
User avatar
duli
Paní
Posts: 299
Joined: 26 Sep 2008 21:00
Location: 1 km od Prahy

Unread post by duli »

Ježku jsi skvìlý!!! Já polsky neumím a èekala jsem, jestli tohle nìkdo pøeloží !!!!! Tápala jsem v textu. Jsi :palec: !!!!
Všechno je jinak.
Poznávej cesty Páně.
User avatar
Micza
Měšťan
Posts: 20
Joined: 12 Jul 2008 08:33
Location: POZNAŃ - Łazarz

Bo¿ogrobcy.

Unread post by Micza »

Do panien czeskich...

W Nysie byłem gościem, pełna (plna) nazwa mesta to Nysa Kłodzka, jest to poblizo do Moraw. Jest tam piękny gotycki Kościół:

Image

Nazdar.
Last edited by Micza on 12 May 2013 20:23, edited 1 time in total.
User avatar
Robert
Vévoda
Posts: 591
Joined: 05 Jan 2009 22:04
Location: Anglicko

Re: Poláci pomozte prosím

Unread post by Robert »

Ježek wrote: Název Božehrobci pochází od 2 podobných, ovšem rozdílných øádù. Oba vznikly v Jeruzalémì bìhem køížových výprav. první byl øádem kanovníkù - žijících podle regulí sv. Augustina a sloužil v Chrámu Božího hrobu, stanovíce tak kapitulu patriarchy jeruzalémského. Druhý byl svìtským øádem rytíøským k udržení bezpeènosti v Svaté zemi a k ochranì cestujících tam poutníkù. Kanovníci rychle získali formální strukturu a název Canonici Regulares Custodes Sanctissimi Sepulchri Hierosolymitani - kanovníci regulérní strážci svatého hrobu jeruzalémského. Rytíøský øád - Ordo Equestris mìl volnejší strukturu, v poèátcích pøipomínal spíš bratrstvo než skonsolidovaný a jednolitý øád. Prameny historické jsou na osvìtlení poèátkù øádu skoupé, ovšem na tolik jasné, aby se dali najít rytíøi ve službì Svatého Hrobu - in servitute Sancti Sepulchri. pøesnì ti Milites Sancti Sepulchri nebo taky Fratres Cruciferi Dominici Sepulchri Hierosolymitani jsou rytíøi Božehrobci, kteøí existují nepøetržitì v dnešním Øádu rytíøském Božího hrobu v Jeruzalémì - Ordo Equestris Sancti Sepulchri Hierosolymitani.
Rád by som poukázal na podobnosť vzniku krížovníckych rádov v Čechách a Uhorsku (a možno i v Poľsku to je iba dohad). Za vznikom českého rádu krížovnikov s červenou hviezdou sa dá tušiť rád kanonokov ochrancov Božieho hrobu, na činnosť ktorých český rád nadväzoval. V Uhorsku na nich nadväzoval rád paulínov (rád prvého pustovníka Pavla z Téb.), ktorému predchádzala asi uhorská odnož rádu ochrancov božieho hrobu (Je dosť otazné, či o kanonokov, alebo rytierov. Vie sa o nich málo, v legendách ho založil obľúbený rytier kráľa Ondreja II,Gregor - ale už ako mních ). Paulíni neboli čisto mnížskym rádom, boli rádom elitným a pre elitu (adept musel preukázať dobrú znalosť vo veciach viery (doctor of divine), a musel mať urodzený pôvod na úrovni vyššej šľachty. Od konca 13. st už pripustili i prostých šľachticov). Rád v prípade potreby neváhal bojovať (Mongoli, Turci ), a mal výrazný vplyv na výchovu i výkon moci aktuálneho panovníka. V 15. st sa spojil s portugalským pustovníckym rádom Fratri di Hispania, ktorí sa o storočie neskôr od uhorskej vetvy opäť odčlenili a podnes existujú ako západná vetva paulínov. Neskôr sa paulíni presunuli do Poľska.
Rád vznikol v polovičke 13.st, augustiniánske pravidlá získal až od pápeža Klementa V. zač. 14.st. Napriek tomu majú tradíciu, že mali kláštor, v resp. zastúpenie v Svätej Zemi, v opevnenom kláštore Mons Thabor. Ako dôkaz uvádzajú svedectvo istého rytiera ochrancov Božieho hrobu, Johannesa Zuluardesa.
Je to možné iba v tom prípade, ak sa do paulínov vliali aj zvyšky uhorského rytierskeho rádu stefanitov, ktorí po vpáde Mongolov miznú. Paulíni mali veľmi dobré vzťahy aj s ostatnými rytierskymi rádmi ako johanitmi i templármi. (Po rozpustení templárov sa veľa uhorských templárov uchýlilo práve k paulínom.)
Každopádne fakt, že za vznikom národných rytierskych či elitných rádov je rád kanonokov Božieho hrobu je zaujímavý, hlavne ak si uvedomíme, že ten istý rád bol aj pri vzniku prvých rytierskych rádov - templárov ( boli najprv podriadení patriarchovi Jeruzalema, hlave KOBH) aj johanitov s ktorými mali spoločné majetky. Údajne oba rytierske rády mali pri bohoslužbách aj rovnakú liturgiu "Božieho Hrobu". ( zdroj: Karen Ralls: Ph.D.: Knights Templar Encyclopedia ). Čo daná liturgia obnášala a ako vyzerala sa mi nepodarilo zatiaľ zistiť.
M

Re: Klášter Bozogrobców - Bozogrobcy z Czech.

Unread post by M »

najdite si zbornik: RYTIERSTVO element v živote stredovekého cloveka
je tam prispevok od M Tomas: Rytieri a kanonici Sv. Hrobu.
Je to sice z r. 2004, ale su tam zohladnene najnovsie (dovtedy) nazory o bozohrobcoch, plus nejake odkazy na polsku a slovensku (dost biednu) literaturu ;-)
btw: nedaval by som do suvisu krizovnikov s cerv. hviezdou a s cerv. krizom ... ale ak su nejake (aj nepriame doklady) sem s nimi ;))
User avatar
Robert
Vévoda
Posts: 591
Joined: 05 Jan 2009 22:04
Location: Anglicko

Re: Klášter Bozogrobców - Bozogrobcy z Czech.

Unread post by Robert »

M wrote:najdite si zbornik: RYTIERSTVO element v živote stredovekého cloveka
je tam prispevok od M Tomas: Rytieri a kanonici Sv. Hrobu.
Je to sice z r. 2004, ale su tam zohladnene najnovsie (dovtedy) nazory o bozohrobcoch, plus nejake odkazy na polsku a slovensku (dost biednu) literaturu ;-)
btw: nedaval by som do suvisu krizovnikov s cerv. hviezdou a s cerv. krizom ... ale ak su nejake (aj nepriame doklady) sem s nimi ;))
Ďakujem, pozriem. Ten súvis mám z fóra "Militia Dei" o rytierskych rádoch, odznelo to v jednej diskusii. Súvis je aj tam, aj inde veľmi voľný, myslím, že prebrali po KOBH kostol. Rytierske a elitné rády tvorili veľmi zaujímavý prepletenec nezávislosti, spoločných záujmov a konkurencie, niekedy je ich dosť ťažké od seba oddeliť.